Γιατί το κάνουμε;

5ο Ελευθεριακό Φεστιβάλ Βιβλίου Ιωαννίνων 2021

Παρασκευή 2 & Σάββατο 3 Ιούλη 2021, Άλσος

Το Ελευθεριακό Φεστιβάλ Βιβλίου Ιωάννινων (Ε.Φ.Β.Ι.) γεννήθηκε με αφορμή τη διοργάνωση του 10ου Βαλκανικού Αναρχικού Φεστιβάλ Βιβλίου που πραγματοποιήθηκε στην πόλη μας το 2016. Αποτελεί τη δική μας προσπάθεια να προσθέσουμε ένα ακόμα λιθαράκι στην προετοιμασία και τη θεωρητική οχύρωση του ανταγωνιστικού κινήματος από το δικό μας μετερίζι. Σε αυτό το πλαίσιο εντάσσεται και η καθιέρωση του Ε.Φ.Β.Ι ως ένα σταθερό γεγονός και τόπο συνάντησης. Και σε αυτή την προσπάθεια θέλουμε δίπλα μας εγχειρήματα/ομάδες – και κατ’ επέκταση ανθρώπους – που έχουν επιβεβαιώσει τη συνέπειά τους στο παρελθόν και μπορούν να δεσμευτούν υπεύθυνα για το παρόν/μέλλον. Ο σκοπός δεν έχει αλλάξει από τη διοργάνωση του 1ου Ελευθεριακού Φεστιβάλ Βιβλίου (2017), αντιθέτως έχει εμπλουτιστεί. Έχοντας συνειδητά αποφασίσει να μην αναστείλουμε τις πολιτικές μας λειτουργίες, το περυσινό «θερμό» καλοκαίρι του κορωνοϊού αποκομίσαμε τεράστιες πολιτικές εμπειρίες πηγαίνοντας κόντρα στο ρεύμα των απανωτών ματαιώσεων των πολιτικών φεστιβάλ σε όλη την επικράτεια. Με την περυσινή μας επιλογή να πραγματοποιήσουμε το 4ο Φεστιβάλ δημόσια και ανοιχτά, χωρίς τηλεδιάσκεψη και παρανοϊκά υγιεινιστικά μέτρα, θεωρούμε τις εαυτές μας ακόμη πιο πλούσιες σε εφόδια για την πραγματοποίηση του 5ου Φεστιβάλ.

Σχεδόν 10 χρόνια έχουν περάσει από την τελευταία φορά που οι αρχές και οι θεσμοί της πόλης καταπιάστηκαν με τη διοργάνωση μιας έκθεσης βιβλίου. Δεν ήταν τίποτα άλλο παρά η υπαίθρια μεταφορά των ήδη υπαρκτών βιβλιοπωλείων στην κεντρική πλατεία, με την κενή περιεχομένου αγοραπωλησία να λαμβάνει χώρα σε ανοικτό χώρο. Στον αντίποδα αυτού του πολιτισμού -ο οποίος διαφημίζει τον εαυτό του ως μοναδικό και ανώτερο, απαιτώντας ταυτόχρονα τη διαγραφή από τον κοινωνικό χάρτη κάθε άλλης έκφρασης- είναι δεδομένο πως άλλες κουλτούρες, μορφές έκφρασης, μέθοδοι επικοινωνίας, πεποιθήσεις και πνευματικές διεργασίες εκκολάπτονται ανταγωνιστικά και επιθετικά προς τον κυρίαρχο. Ως μέρος ενός αντι/πολιτισμού -αυτού των από κάτω, των καταπιεσμένων και των αποκλεισμένων- θα πρέπει να γίνουν αντιληπτές οι αυτοοργανωμένες εκδόσεις, ο ανατρεπτικός/ριζοσπαστικός τύπος και οι ελευθεριακές ιδέες που παρουσιάζονται και κυκλοφορούν στη διάρκεια των Ελευθεριακών κι Αναρχικών Φεστιβάλ Βιβλίων.

Αντιγράφουμε από το κάλεσμα του 2019:

Σε μια περίοδο διακρατικών εντάσεων, εθνικιστικού παροξυσμού και ύφεσης των ταξικών και
κοινωνικών αγώνων, η ανάγκη να βγούμε προς τα έξω και να δηλώσουμε ότι είμαστε (ακόμα) εδώ προτάσσοντας μια κοινωνία χωρίς κράτη, τάξεις, μίση και ανισότητες είναι επιτακτική όσο ποτέ άλλοτε. Γι’ αυτόν τον λόγο θεωρούμε σημαντικό να γίνονται τέτοιου είδους προσπάθειες για την προώθηση της κουλτούρας της αυτομόρφωσης και της ανατρεπτικής θεώρησης απέναντι στο εξουσιαστικό και καπιταλιστικό μοντέλο οργάνωσης της σύγχρονης κοινωνίας.

Θεωρούμε απαραίτητη την όξυνση της κριτικής και συνδυαστικής σκέψης απέναντι στην ψευδαίσθηση της γνώσης που παρέχει ο πληθωρισμός των νέων πληροφοριακών μέσων, ως απαραίτητο εφόδιο όλων αυτών που αγωνίζονται για τη δημιουργία ενός πιο όμορφου κόσμου. Αν θεωρήσουμε ότι μεσ’ τα βιβλία αποτυπώνεται ο πλούτος των ιδεών, των πρακτικών και των εμπειριών των κινημάτων που δρουν ανά τον κόσμο προς την κατεύθυνση της κοινωνικής απελευθέρωσης, τότε μέσω των ελευθεριακών φεστιβάλ βιβλίου δίνεται η δυνατότητα ανταλλαγής όλων αυτών των εμπειριών και η ευκαιρία δημιουργίας συντροφικών σχέσεων με άτομα και ομάδες από άλλες πόλεις. Έτσι, όλα τα εμπλεκόμενα πολιτικά και δρώντα υποκείμενα μπορούν να παραμένουν διαρκώς ενημερωμένα σχετικά με την εξέλιξη της κοινωνικής και ταξικής πάλης και γενικότερα με τις επαναστατικές διαδικασίες που συμβαίνουν ανά τον κόσμο ή να αντλούν ιδέες και εμπειρίες από κινήματα και διαδικασίες που συνέβησαν στο παρελθόν. Να παρακολουθούν τα νεότερα στις επαναστατικές θεωρίες και να ανταλλάσσουν απόψεις επί όλων αυτών. Επιπρόσθετα πιστεύουμε ότι αν κάποιος αγωνίζεται για να αλλάξει τον κόσμο, οφείλει να ξέρει πως λειτουργεί και μέσα από τα βιβλία, τις δημόσιες συζητήσεις και τα φεστιβάλ βιβλίου έτσι ώστε να αποκομίζει ο καθένας/η καθεμιά, όπως και οι πολιτικές ομάδες, τα εφόδια και τις ιδέες για να το φέρει εις πέρας.

Μια άλλη πτυχή του ελευθεριακού φεστιβάλ, μιας δηλαδή δημόσιας, ανοιχτής και μαζικής διαδικασίας, αφορά στη δυνατότητα που μας δίνεται να προωθήσουμε την κινηματική μας δουλειά, τις αφίσες μας, τις προκηρύξεις μας και τα βιβλία μας. Γι’ αυτούς και αυτές που απλά θα περάσουν μια γύρα από το Άλσος και θα ρίξουν μια ματιά στα βιβλία ή για αυτούς που απλά θα περάσουν από μακριά και θα δουν τα σταντ με τις αφίσες και τις φωτογραφίες, θα δουν τα τόσα τραπέζια με τα βιβλία, τα πολιτικά συνθήματα στις λινάτσες και τα πανό μας, θα τους δοθεί η ευκαιρία να αντιληφθούν πως η εικόνα που παρουσιάζουν στα δελτία των ειδήσεων δεν είναι αντιπροσωπευτική. Επομένως, θεωρούμε ότι οι ομάδες της πόλης (και όχι μόνο) πρέπει να αδράξουν την ευκαιρία και να συμμετέχουν στο φεστιβάλ με τον πάγκο τους και να δώσουν μια πρώτη γεύση στο κοινό που θα έρθει στο Άλσος για το τι εστί αναρχικός/αντιεξουσιαστικός χώρος.”

Επιπρόσθετα, η διοργάνωση του φετινού Ε.Φ.Β.Ι, όπως και του περσινού, είναι ακόμα πιο κρίσιμη και σημαντική από κάθε άλλη φορά λόγω του κοινωνικοπολιτικού γίγνεσθαι, το οποίο έχει επηρεάσει τις ζωές όλων μας σε κάθε επίπεδο. Στα χέρια της κυβέρνησης ο κορωνοϊός έχει μετατραπεί σε ένα πανίσχυρο όπλο μέσω του οποίου επαναρυθμίζεται και επανακαθορίζεται ακόμη και η πιο μικρή πτυχή της καθημερινότητάς μας. Η λεγόμενη πανδημία του κορωνοϊού έχει αναδείξει τον ρόλο του κράτους με τον πιο απροκάλυπτο και μη αμφισβητήσιμο τρόπο. Αυτός δεν είναι άλλος από την καταστολή και την ενίσχυση του ιδίου, αλλά και του κεφαλαίου. Τα μέτρα που είχαν και έχουν ληφθεί μέχρι τώρα, και μέρος των οποίων έχουν ήδη αφομοιωθεί από μεγάλη μερίδα του κόσμου, ακόμα και του αγωνιζόμενου, αφορούν από τον τρόπο που θα παράγουμε μέχρι τον τρόπο που θα σκεφτόματε κι από τον τρόπο που (δε) θα αγκαλιαζόμαστε μέχρι τον τρόπο που θα ψυχαγωγούμαστε. Σε σχέση με το προηγούμενο καλοκαίρι τρία είναι τα βασικά στοιχεία που φέτος έχουν επιβληθεί ως «κανονικά»: η υποχρεωτικότητα της μάσκας παντού· η εγκατάσταση αόρατων υγειονομικών συνόρων τόσο ως γεωγραφικός περιορισμός εντός της επικράτειας, όσο κι ως φυσικός αποκλεισμός από διάφορες κοινωνικές δραστηριότητες, η άρση των οποίων θα απαιτεί πιστοποιητικά υγειονομικής κατάστασης· η απαγόρευση κυκλοφορίας. Το τελευταίο, ειδικά, σε συνδυασμό με την επιβολή των μαγαζιών ως του μοναδικού και νόμιμου τρόπου ψυχαγωγίας είναι άμεσα συνυφασμένο με το Ε.Φ.Β.Ι.. Άραγε θυμόμαστε πόσο εύκολα καλύφθηκε η διαδρομή από το «κρατάμε αποστάσεις» μέχρι τις ολικές απαγορεύσεις; Η καθημερινότητα μας έχει πλέον φτάσει στο έσχατο όριο της ποινικοποίησης, τίθεται υπό όρους και έχει το αντίτιμό της. Καταρχάς υλικό, αναφερόμαστε στο πρόστιμο που όσο πάει αυξάνεται και τώρα βρίσκεται στα 300 ευρώ (100% άυξηση σε σχέση με πέρυσι τέτοια εποχή), κι έπειτα στο φαντασιακό που συμπυκνώνεται στην αφομοίωση του φόβου μιας πιθανής μόλυνσης.

Έχουμε επιλέξει συνειδητά το Ε.Φ.Β.Ι να πραγματοποιείται στο πάρκο Άλσος στα πλαίσια επανοικειοποίησης των δημόσιων χώρων. Σκοπός μας είναι να δημιουργηθεί ένας χώρος ελεύθερος από το κράτος και την αγορά. Eνας χώρος συνάντησης, συζήτησης, κριτικής και αντιπαράθεσης, διότι αντιμετωπίζουμε το όλο Φεστιβάλ ως μια μαζική, ανοιχτή διαδικασία προώθησης του διαλόγου, της ζύμωσης, αλλά και της αντιπαράθεσης πάνω σε ζητήματα που μας ενδιαφέρουν, τα ζούμε καθημερινά και προβληματιζόμαστε για αυτά. Ένας χώρος ελεύθερου παιχνιδιού, ένας χώρος να γνωρίσεις και να αλληλεπιδράσεις. Δεν αντιλαμβανόμαστε τον δημόσιο χώρο ως τον υπό κρατική διαχείριση χώρο, αλλά ως έναν κοινό τόπο. Ανήκει σε όλους και όλες μας. Εκεί ζούμε, κοινωνικοποιούμαστε, παίζουμε από παιδιά και ερωτευόμαστε. Διεκδικούμε αυτά που μας ανήκουν, την ίδια μας την ύπαρξη, χωρίς άδεια από τις δημοτικές αρχές, χωρίς αστυνομική επιτήρηση/κατοχή.

Η πραγματοποίηση του φεστιβάλ σπάει στην πράξη την καλλιέργεια του φόβου και την ενσωμάτωσή του, την αποξένωσή μας, την επιβολή του παραλόγου ως πραγματικότητα. Δείχνει ότι σε πείσμα των καιρών, είμαστε ακόμα εδώ προτάσσοντας τη συντροφικότητα και την κοινωνική και ταξική αλληλεγγύη, απέναντι σε οποιαδήποτε κρίση, υγειονομική ή/και οικονομική.

Συντροφικά,

η διοργανωτική συνέλευση του Ελευθεριακού Φεστιβάλ Βιβλίου 2021

libo-i.gr